【อดีตนักผจญเพลิงอธิบาย】แผ่นดินไหวในไทยวันนี้: ต้องทำอะไร “ทันที” และเช็กอะไร “หลังสั่นหยุด” ให้ปลอดภัยจริง

คำว่า “วันนี้มีแผ่นดินไหวในไทย” ทำให้หลายคนตกใจ
แต่สิ่งที่สำคัญกว่า คือคุณทำอะไรในนาทีแรก และตรวจอะไรหลังแรงสั่นหยุด

แผ่นดินไหวในไทยส่วนใหญ่คนมักไม่คุ้น
จึงเกิดความผิดพลาดเดิม ๆ: วิ่งออกไปทางกระจก ใช้ลิฟต์ หรือกลับเข้าอาคารเร็วเกินไป

บทความนี้ให้แนวทางแบบใช้ได้ทันที ไม่ต้องจำเยอะ

■ ① ทันทีที่รู้สึกสั่น: หยุด แล้วทำ “ก้ม–หลบ–จับ”

• ก้มลง
• หลบใต้โต๊ะที่แข็งแรง หรือชิดผนังด้านใน
• จับขาโต๊ะ/ยึดจุดหลบให้แน่น
• ป้องกันศีรษะและต้นคอ

ในประสบการณ์ภาคสนาม สิ่งที่ทำให้บาดเจ็บบ่อยคือของตกใส่หัวและกระจกแตก ไม่ใช่ตึกถล่มทันที การกันหัวจึงสำคัญที่สุด

■ ② ห้ามทำ 3 อย่างในช่วงสั่น

• ห้ามใช้ลิฟต์
• ห้ามวิ่งออกนอกอาคารขณะยังสั่น
• ห้ามยืนใกล้หน้าต่าง/ตู้สูง

■ ③ ถ้าอยู่ในรถ

• จอดในที่ปลอดภัย ห่างสะพาน/เสาไฟ/ป้าย
• อยู่ในรถจนแรงสั่นหยุด
• ฟังประกาศและหลีกเลี่ยงทางยกระดับ/สะพานถ้าไม่จำเป็น

■ ④ ถ้าอยู่กลางแจ้ง

• ออกห่างอาคารและกระจก
• ระวังของหล่นจากด้านบน
• อยู่ในพื้นที่โล่งจนสั่นหยุด

■ ⑤ หลังแรงสั่นหยุด: เช็ก “ไฟ–แก๊ส–โครงสร้าง” ก่อน
เช็ก 3 อย่างนี้ก่อนใช้ชีวิตต่อ:
1) มีกลิ่นแก๊ส/กลิ่นไหม้ไหม
2) มีควัน/ไฟไหม้/ประกายไฟไหม
3) มีรอยร้าวใหม่ ผนังเอียง ฝ้าเพดานหล่นไหม

ถ้าสงสัยความปลอดภัยของอาคาร อย่าฝืนอยู่ ให้ขยับออกไปพื้นที่โล่งก่อน

■ ⑥ ระวังอาฟเตอร์ช็อก (aftershock)
อาฟเตอร์ช็อกอาจมาเป็นระลอก
อย่ากลับเข้าอาคารรีบเกินไป
ถ้าจำเป็นต้องเข้า ให้เข้าแบบเร็ว ๆ หยิบของจำเป็นแล้วออก

■ ⑦ เตรียม “สิ่งจำเป็น 5 อย่าง” ให้หยิบได้ใน 30 วินาที

• โทรศัพท์
• สายชาร์จ
• พาวเวอร์แบงก์
• ยาประจำตัว
• น้ำ 1 ขวด

ถ้าคุณหยิบได้เร็ว จะตัดสินใจอพยพได้เร็วขึ้นมาก

■ ⑧ เช็กข่าวจากแหล่งทางการ ไม่แชร์ต่อแบบเดา
หลังแผ่นดินไหว ข่าวปลอมจะเยอะ
ให้เช็กจากหน่วยงานทางการของไทย เช่น ประกาศเตือนภัย/ข้อมูลแผ่นดินไหวจากหน่วยงานรัฐ
แชร์ต่อเฉพาะสิ่งที่ยืนยันแล้ว

สรุป
แผ่นดินไหวในไทยวันนี้ สิ่งสำคัญไม่ใช่การ “วิ่งหนี”
แต่คือ:

• ก้ม–หลบ–จับ ให้ถูก
• ไม่ใช้ลิฟต์
• ไม่วิ่งออกขณะสั่น
• หลังสั่นหยุดเช็กไฟ/แก๊ส/โครงสร้าง
• ระวังอาฟเตอร์ช็อก และเตรียมของหยิบได้ทันที